CBT (Cognitive–Behavioral Therapy), czyli psychoterapia poznawczo-behawioralna to jeden z najpopularniejszych nurtów psychologii. Jest wykorzystywany między innymi do leczenia zaburzeń emocjonalnych i stanów lękowych. Czym się charakteryzuje i do kogo jest skierowana? Na te pytania postaramy się odpowiedzieć w poniższym artykule.
Co to jest terapia poznawczo-behawioralna?
Terapia poznawczo-behawioralna to nurt, który bierze pod uwagę pewne schematy, na podstawie których człowiek reaguje na otaczający go świat, a także na różne sytuacje. Co ważne, schematy te są wyuczone, czy wręcz zależne od przeszłych doświadczeń (we wczesnym dzieciństwie i w późniejszym okresie). To na ich podstawie kształtują się zarówno postawy człowieka, jak i jego emocje.
Te natomiast bywają trudne i bolesne. Nauczenie się pewnych wzorców zachowań może sprawić, że człowiek interpretuje rzeczywistość w sposób niekorzystny dla własnego zdrowia psychicznego. Dochodzi między innymi do zaburzeń lękowych, czy stanów depresyjnych.
Ze wspomnianymi schematami łączy się zbiór myśli automatycznych, które pojawiają się samoistnie w losowych sytuacjach i dotyczą teraźniejszości, przeszłości bądź przyszłości. W wielu przypadkach generują one silne, negatywne obciążenie, utrudniające normalne funkcjonowanie.
Na czym polega psychoterapia poznawczo-behawioralna
Głównym celem terapii poznawczej jest najpierw identyfikacja niekorzystnych schematów i zachowań, a następnie ich zmiana. Świetnie wpisuje się to w nazwę tego nurtu – terapia poznawczo-behawioralno skupia się bowiem na poznaniu (wykryciu) szkodliwych mechanizmów i ich przekształceniu (sfera behawioralna).
Skąd się jednak biorą wspomniane schematy? W tym miejscu należy dotknąć natury zaburzeń psychicznych, które mają związek ze zniekształconym sposobem interpretacji odbieranych informacji i zdarzeń. Wszystko to prowadzi do zachowań dysfunkcyjnych. Dotyczyć mogą one między innymi relacji z innymi ludźmi (brak umiejętności społecznych), samooceny (ważna jest wtedy terapia akceptacji własnej osoby), czy też zaburzeń odżywiania.
Na czym polega psychoterapia w nurcie poznawczo-behawioralnym?
Choć główny cel i specyfika terapii poznawczej są jasne, to trzeba pamiętać, że każdy przypadek jest inny. W leczeniu zaburzeń psychicznych istotne dla terapeutów jest, aby poznać swoich pacjentów, jak również to, aby oni sami byli w stanie odkryć niekorzystne schematy myślenia i zachowania.
O skuteczności terapii poznawczo-behawioralnej decyduje zatem dobrze poprowadzona rozmowa. Pacjent musi dostać przestrzeń do tego, aby opowiedzieć o sobie i swoich problemach. Dzięki temu, wspólnie z terapeutą, może ocenić swoją postawę, jak również rozpocząć starania o pozytywną zmianę w swoim życiu.
Jak wygląda sesja terapii poznawczo-behawioralnej?
Przebieg sesji terapeutycznych w nurcie poznawczo-behawioralnym jest przeważnie bardzo podobny. Na początek terapeuta pyta o to, co wydarzyło się w życiu pacjenta od ostatniego spotkania i z jakimi uczuciami miał do czynienia.
Już sama ta rozmowa może zadecydować o tematyce sesji. Jeśli bowiem w tym czasie pojawiła się jakaś trudność bądź mocne, negatywne przeżycie, w trakcie terapii można je omówić i zmierzyć się z problemami. W przeciwnym wypadku sesja skupia się na omówieniu wspomnianych wcześniej schematach, przeżyciach z przeszłości, czy też konkretnych emocjach.
Psychoterapia poznawczo-behawioralna kładzie nacisk na identyfikację problemów, dlatego specjalista pomaga pacjentowi w jego poznaniu, zrozumieniu i właściwym zinterpretowaniu. Ma to, rzecz jasna, przełożenie również na zachowania, które też są omawiane.
Poza podsumowaniem sesji, terapeuta może wskazać „zadanie domowe”, które często polega na praktycznym wykorzystaniu wiedzy wyniesionej na spotkaniach. Jak więc widać, terapia poznawczo-behawioralna to pogłębione rozmowy, których celem jest odkrycie szkodliwych zachowań i ich zmiana.
